Op 28 oktober debatteerde en stemde het Brussels Parlement over CETA. Dit is de integrale toespraak die ik gaf bij de stemming van CETA in het Brussels Parlement.

Groen bekijkt handel en handelsverdragen met interesse. Want wij zijn voorstander van handel die bijdraagt aan een bloeiende economie, die ook op sociaal en ecologisch vlak voor duidelijke vooruitgang zorgt. Het probleem met dit verdrag is dat dit slechts in beperkte mate over handel gaat, en in hoge mate over belangrijker zaken, zoals de democratie en de vrijheid van een volk om wetten aan te nemen. Het gaat over het evenwicht tussen de 3 machten (UM, RM en WM) en over de kwestie of multinationals en banken de garantie moeten krijgen dat zij het laatste woord krijgen in dat spel.. Moeten zij de garantie krijgen dat er geen enkele regulering zal aangenomen worden ten aanzien van hen, en als het toch gebeurt, dat zij dan vergoed kunnen worden? Het gaat dus over rechtvaardigheid. Het gaat over het recht van Europeanen, Canadezen en dus ook van Brusselaars, om regels aan te nemen om te werken aan een gezondere, menselijkere en eerlijkere samenleving. Op al die fundamentele kwesties, vormt CETA een achteruitgang van de verworvenheden, waar generaties voor ons decennia en eeuwen aan gesleuteld en gebouwd hebben.

Tot voor kort zagen we moedige Walen die zich ontpopten tot volkshelden, de enigen van al die regeringsleiders die blijkbaar begaan is met die fundamentele bekommernissen die leven bij de bevolking. Maar die helden zijn gisteren verveld tot illusionisten. Ze keren van een kale reis terug en hebben bij wijze van elegante exit, een rookgordijn mee gekregen, waarmee ze eventjes de illusie kunnen hooghouden dat er iets veranderd is. Maar als de rook verdwenen is, zullen we zien dat er van die illusies bitter weinig overblijft. We staan waar we eerder stonden, en het werk is allesbehalve gedaan.

 

Er is veel te zeggen over CETA en er is veel te zeggen over de manier waarop dit aangepakt wordt.

 

Ik wil eerst ingaan op die aanpak. Het is duidelijk dat dit niet meer voor herhaling vatbaar is. Het moet de laatste keer dat een handelsverdrag er op deze manier doorgeduwd wordt.

 

  1. Hoe democratisch is de discussie over dit handelsverdrag op Europees niveau aangepakt?

De Groenen hebben al van bij het begin kritische vragen gesteld bij dit verdrag, net als verenigingen, vakbonden, mutualiteiten enz. Al jaren leven die vragen, en komen er geen concrete antwoorden, wordt er verder achter gesloten deuren onderhandeld. Op die manier zagen bezorgde burgers geen andere optie dan betogen, demonstreren… maar concrete antwoorden kwamen er niet.

 

Na 5 jaren onderhandelen buiten het zicht van de bevolking, Op het moment dat alles dan ter goedkeuring langs de verschillende regeringen en parlementen gaat, kan je dus verwachten dat er eindelijk een open dialoog kan plaatsvinden. Maar dan wordt meteen duidelijk dat dit helemaal de bedoeling niet is. Het is een gemengd verdrag, dus alle regeringen en parlementen moeten zich uitspreken, maar je moet er blijkbaar wel voor zijn! Het betrekken van alle staten en deelstaten wordt voorgesteld als een “grote geste” van Juncker, om het draagvlak voor het Europese project te vergroten in deze moeilijke tijden. Denk aan de financiële crisis, Griekenland, de Brexit. Maar dit zogenaamd democratisch gebaar bleek vooral bedoeld als een soort formaliteit. Het was echt niet de bedoeling dat een staat, laat staan een deelstaat, iets anders zou zeggen dan “ja, wij keuren het helemaal goed”.

En zo stuitten de Europese leiders nog maar eens op de realiteit: mensen aanvaarden dit soort top-down politiek niet meer. Alleen in Wallonië waren er regeringsleiders te vinden die de moed hadden om op zijn minst de inhoudelijke bekommernissen, die leven bij zo veel Europeanen ter sprake te brengen. Wat er toen gebeurd is, is veelzeggend.

Ten eerste werd de weigering, om gewoon zonder meer ja te stemmen, door velen voorgesteld als een plat politiek spel, als profileringsdrang, als schadelijk voor het imago van België en bij uitbreiding heel Europa. Bekommernissen uiten en antwoorden vragen is dus geen democratische normaliteit, maar een platitude?

Ten tweede werd alles gedaan om de perceptie te creëren en in stand te houden dat slechts enkelingen problemen hadden met dit verdrag. 500 miljoenen zijn voor, en 3,8 miljoen Walen houden dat hier tegen! De Brusselaars werden niet vermeld, de talloze bezorgde Europeanen evenmin. Voor sommigen is democratie goed en belangrijk, tot ze leidt tot inspraak of tegenspraak. Dan wordt er ineens opgeroepen om de grondwet naast zich neer te leggen, of dat de Walen dan maar uit Europa moeten trekken enz.

Al snel leek het daardoor zelfs alsof enkel een zekere Paul Magnette vragen had en dat al de rest van Europa vooral wou dat het er kwam.

En het moet gezegd: er is bijzonder weinig gedaan door zijn Brusselse evenknie om aan de slag te gaan met de bezorgdheden van de meerderheid van de Brusselse volksvertegenwoordigers. Het was teleurstellend dat niemand van de Brusselse regering – ook niet de Minister president – de moeite heeft genomen om de vragen die leven bij de meerderheid van de Brusselaars in het parlement, mee te gaan verwoorden in dat debat. De meerderheid van de vertegenwoordigers van de Brusselaars hadden fundamentele vragen en bezwaren bij dit verdrag en de Minister President vond het niet eens de moeite om die te gaan bespreken, op het moment dat zijn Waalse evenknie dat wel deed. Wat een minachting voor de Brusselaars, wat een minachtig voor het Brussels parlement! Geheel passend in die lijn van misprijzen, is het te begrijpen dat niemand van de Brusselse Regering het de moeite vond te komen deelnemen, of zelfs maar luisteren aan de bespreking van de laatste ontwikkelingen in de onderhandelingen, afgelopen maandag hier in het Parlement. Dit is onbegrijpelijk.

Het staatsmanschap dat de Waalse President heeft getoond in deze, staat in schril contrast met de totale afwezigheid van onze Brusselse Minister President.

Nochtans heeft CETA direct betrekking op het Brussels gewest en de mogelijkheden van de Brusselse bevolking, om bij monde van haar vertegenwoordigers in dit parlement, in de toekomst regelgeving aan te nemen met betrekking tot haar bevoegdheden, ik kom daar dadelijk op terug.

 

Maar wat de aanpak betreft, is het duidelijk: dit soort aanpak is niet voor herhaling vatbaar. Iedereen die graag wil dat Europa blijft voortbestaan en verder ontwikkelen, moet beseffen dat dit zo niet verder kan.

 

  1. Laat ons nu kijken naar de inhoud van dit verdrag

 

Waarom is dit belangrijk voor Brussel?

Enkele voorbeelden:

Uber en de taxisector: tot nu toe is er een meerderheid voorstander geweest om het autodelen, in de vorm van Uber, te reguleren, om ervoor te zorgen dat dit een positieve ontwikkeling wordt voor iedereen. Het CETA verdrag voorziet dat dit soort regelgeving een belemmering vormt op de vrijheid van handel, en dat Uber in de toekomst mag uitrekenen hoeveel van haar toekomstige winsten eigenlijk verloren gaan, door die nieuwe regels. En dan mag Uber Brussel gewoon aanklagen bij een aparte rechtbank, om dat verlies dan betaald te krijgen. Helemaal los van de vraag of die regelgeving goed is voor de economie, of voor iets anders. gewoon omdat er minder inkomsten zullen zijn, is dit een goede grond voor een rechtszaak. Alle bestaande regelgeving rond de taxisector in Brussel is in de geest van CETA een overdreven belemmering van de vrije handel. U zult de Vld niet meer nodig hebben in de regering om te pleiten voor deregulering, het zal u gewoon opgelegd worden.

Idem voor Airb’nb: de regulering van de sector is een noodzaak. Dit soort initiatieven kan een zegen zijn voor Brussel, maar kan ook een vloek worden. Wat het wordt, hangt af van de spelregels die de overheid instelt. Of dit een leuke, menselijke aanvullende optie wordt om ergens bij mensen thuis te logeren, of een systeem dat de regels omzeilt. Door er bvb voor te zorgen dat perfect verhuurbare woningen het grootste deel van de tijd leeg komen te staan, en dat de hotelsector er een deloyale concurrent bij krijgt. Dat hangt dus af van goede regels. Als we die in de toekomst zouden willen stemmen. Dan gaan we eerst de mening moeten vragen van de stakeholders. En dan zal er één stakeholder zijn, namelijk Air bnb die een enorme stok achter de deur heeft. Die stakeholder zal naar een speciale rechtbank kunnen trekken, om elke regeltje dat de winst naar beneden kan halen, te laten betalen door de Brusselaars.

Hetzelfde geldt voor regelgeving in verband met bvb dieselbussen, of andere maatregelen ter bevordering van de gezondheid enz.

Inderdaad: eender welke multinational, voor zover zij voldoende zakencijfer halen en een zetel hebben in Europa of Canada, kan een staat of deelstaat aanklagen en vergoeding van toekomstige verliezen eisen.

Ik hoef er geen tekening bij te maken om te verduidelijken dat dit een ongezonde machtsbalans wordt, dat dit de vrijheid van een volk om soeverein wetten aan te nemen, te verregaand beperkt.

En dan wil ik nog even stilstaan, beste collega’s, bij een onderdeel van het verdrag, dat tot mijn verrassing helemaal onderbelicht is gebleven. Artikel 13 van CETA voorziet in de deregulering van de financiële sector. Wetgeving die bestaat mag blijven, maar moet wel spoorslags overgemaakt worden aan de bankensector, maar o wee als een bevolking van een land het in de toekomst in haar hoofd haalt om – ik zeg maar iets – bijvoorbeeld de aanbevelingen na de financiële crisis uit te voeren. Ter herinnering: in 2008 hebben de Belgen, en dus ook de Brusselaars, maar liefst 20% van hun BNP moeten ophoesten in de vorm van schulden,om de banken te redden. 20%!! Daarmee vergeleken is de brusselse begroting een belachelijke habbekrats. Na jaren studeren zijn dan aanbevelingen gemaakt, om de financiële sector beter te reguleren. Welnu CETA voorziet dat dit niet langer kan. En als het toch gebeurt, zal je er toch eerst voor moeten betalen. Kan iemand mij alstublieft uitleggen waarom dit in een handelsakkoord met canada moet staan?

  1. Het Duits-Canadese collectief PowerShift stelde het als volgt: CETA moedigt banken aan om meer risico te nemen, moedigt aan om hoger risicohoudende producten te verkopen, biedt geen enkele garantie op vlak van minimale dienstverlening, en zet die op die manier onder druk, en CETA verhindert dat overheden maatregelen nemen om instabiliteit te voorkomen. Op die manier gaat CETA regelrecht in tegen de aanbevelingen voor betere regulering na financiële crisis. Dat zegt Powershift hierover. Hier worden met andere woorden de kiemen gelegd van een volgende financiële crisis, niet meer niet minder.

 

Al die voorbeelden illustreren de totale deregulering van de handel en van de financiële sector in dit verdrag, die een belangrijke impact zullen hebben op onze maatschappij. De mogelijkheden zijn eindeloos. Dit gaat dus ook over het onderdeel dat investeerders wil beschermen en het ICS-mechanisme, dat moet toelaten aan kapitaalkrachtige bedrijven om rechtszaken aan te spannen tegen staten. Waarom is dit enkel in 1 richting mogelijk? Waarom zijn er eigenlijk aparte rechtbanken nodig en waarom zou het bestaande rechtsysteem niet volstaan? Het zijn allemaal vragen die onbeantwoord zijn gebleven.

 

Is er nu deze week iets veranderd of niet op dit vlak?

Het verdrag is niet veranderd.

Er zijn verklarende nota’s aan toegevoegd en een intra-Belgisch akkoord.

  • De eerste belangrijkste verwezenlijking is inhoudelijk, en dit is de enige!
    • Feit dat België gaat vragen aan europese hof van justitie om oordeel te vellen over verenigbaarheid van het ICS mechanisme met de Europese wetgeving.
    • En de tekst voegt toe dat verschillende parlementen CETA niet zullen ratificeren, behalve als er niets verandert.
      • Dat is dus de gok van Magnette, en bij uitbreiding van PS en Cdh. De hoop dat het hof van Justitie zal duidelijk maken dat dit geen aanvaardbaar mechanisme is … en dat dit dan ook helemaal verwijderd zal worden. Daar hoopt magnette dat HvJ zeflde inschatting zal maken als 101 professoren die in open brief brandhout maakten van de juridische beschermingsmechanismen in CETA

 

  • Mijn vraag is: Als je het wou veranderen, waarom deed je het nu niet? waarom zeg je nu ja tegen iets waar je principieel helemaal niet akkoord mee gaat?

 

  • België gaat dus een mening vragen van het Hof van Justitie, Maar that’s it! meer is er niet!
  • Voor de rest is het veelzeggend dat alleen Magnette heel blij is met alles wat hij denkt binnengehaald te hebben, en dat alle andere onderhandelende partijen benadrukken dat er niets veranderd is aan het verdrag.
  • Voor zover wij tijd hebben gehad om de nota’s goed te bekijken en de experten ter zake te consulteren, blijkt dat er voor de rest inderdaad niets betekinsvols is binnengehaald.
  • Er is vele malen bevestigd en herhaald wat al in het verdrag stond en wat eigenlijk geen antwoord biedt op de fundamentele bezwaren
    • Mag de overheid nog reguleren? Ja dat mag!
    • Mag de overheid bepaalde diensten, goederen nog publiek houden: ja!
    • Mogen er nog mutaliteiten zijn? Ja!
    • Maar dat stond al in de teksten. de overheid mag dat allemaal doen, maar als ze dat doet, heeft een multinational het recht om haar toekomstig winstverlies terugbetaald te krijgen. Dat is het probleem! En daar is niets aan gedaan…
    • ICS kon in de komende jaren nog niet voorlopig geactiveerd worden, want het bestaat nog niet en zal veel tijd vragen om vorm te geven. ook op dit punt is er geen nieuws
    • De regelgeving die bestaat, mag blijven bestaan, maar dat was al het geval.
    • De negatieve lijst: alles bestaande wetgeving die niet op de lijst staat, komt onder schot van multinationals, en bijgevolg alle toekomstige wetgeving ook: dat blijft gewoon bestaan.
    • De flou over het voorzichtigheidsprincipe blijft gewoon bestaan.
    • De complete deregulering van de financiële sector bllijft gewoon bestaan.
  • De duurzame ontwikkeling: als het CETA daarmee ernst zou zijn, waarom is er dan geen ICS clausule voor burgers, om af te dwingen dat bedrijven en overheden hun engagementen ook nakomen? Waarom staat dat er niet in Mr De Decker?
  • De meesten die hier naar kijken snappen wel wat er aan de hand was: er moest absoluut een akkoord zijn en er moest een elegante exit gecreëerd worden. Elegant genoeg dat er op zijn minst gedurende korte tijd – tot vandaag – de illusie kon in stand gehouden worden dat er iets veranderd is.
  • De interpretatieve verklaringen, het intrabelgisch akkoord: het zijn in essentie alleen maar rookgordijnen, een optische illusie. Waar je afhankelijk van hoe je ernaar kijkt vanalles zou kunnen in zien, dat er niet is.
    • Magnette was even een volksheld, hij is nu een illusionist. Die “flou” wordt dankbaar aangegrepen door de socialistische kameraden
      • Magnette verkondigt dat staten niet langer veroordeeld kunnen worden tot geldboetes als zij regels aannemen ter bevordering van gezondheid, milieu enz. … maar dat staat niet in het verdrag
      • Voorstanders toeteren triomfantelijk dat er geen letter veranderd is aan het akkoord. Het probleem is dat zij dichter bij de waarheid zitten

 

  • De tweede belangrijke verwezenlijking is minstens zo belangrijk: er is eindelijk een publiek debat geweest over dit onderwerp, in de media en bij de mensen thuis. De discussie is geopend. De roep om debat die al zo lang geuit wordt door het middenveld, door de groenen en door andere progressieve partijen, werd nu eindelijk voor het eerst gehoord.. De Walen hebben veel Europeanen en ook Canadezen verrast en trots gemaakt. Ook ik was trots op die moedige Walen. Er was sterk gevoel van hoop en emancipatie dat uitging van de zelfverzekerde manier waarop zij toegevingen eisten.

 

  • Welnu: dat gevoel moeten we vasthouden. Het is nog niet te laat voor meer debat, meer inspraak. Het is nog niet te laat om het bewustzijn over dit handelsverdrag en andere verdragen die in de steigers staan, te vergroten. Vanaf nu moeten we meer dan ooit dit debat voeren, vooraleer er een ratificatie is, een definitieve goedkeuring door de bevolking. Ik ben er ten stelligste van overtuigd dat de overgrote meerderheid van de bevolking zich helemaal niet kan vinden in dit verdrag, waarvan de meesten alleen vage noties hebben. Er staan gewoon te veel zaken in die onze democratie beknotten en het Europese en Canadese volk collectief onderwerpen aan het winstbejag van multinationals en banken.

 

 

Groen zal nooit instemmen met regelgeving die fundamentele democratische vrijheden inperkt voor de bevolking, ten koste van een kleine groep aandeelhouders van multinationals. Ik kan niet begrijpen dat de socialistische kameraden in dit parlement dit blijkbaar wel willen doen, omdat er tekstje is waarin staat, dat ze dit eigenlijk niet willen en dat ze het later nog zullen tegenhouden als het niet verandert.

 

Neen stemmen voor dit verdrag in zijn huidige vorm, is een stem VOOR autonomie en vrijheid van de bevolking om haar eigen wetten en regels naar eigen goeddunken bij meerderheid aan te nemen en te wijzigen wanneer het volk dat wil en ZONDER daar boetes of schadevergoedingen te moeten voor betalen

Neen stemmen voor dit verdrag in zijn huidige vorm, is een stem VOOR de mogelijkheid om de aanbevelingen na de financiële crisis uit te voeren. Een stem voor de mogelijkheid van het volk om onze maatschappij te beschermen tegen de gretigheid en ongebreidelde geldlust van de bepaalde groepen in de bankensector, waaraan we in 2008 ten prooi zijn gevallen.

Neen stemmen is een stem VOOR een maatschappij die gezonder, menselijker en eerlijker is dan de maatschappij die we vandaag kennen.

Groen gaat daar voluit voor! En iedereen die vandaag voor dit handelsverdrag stemt moet beseffen dat zij stemmen tegen een gezondere, menselijkere en meer rechtvaardige maatschappij.

Ik dank u.